Akıllı tarımda kadınlar başrolde

Besler’in 2022’de başlattığı Tarımın Kadın Yıldızları, toprağın kadın emekçilerine ekonomik özgürlük kazandırıyor. Besler CEO’su Mert Altınkılınç, proje başladığında şirketin çalıştığı 300 sözleşmeli çiftçinin yüzde 4-5’i kadınken bugün oranın yüzde 27’ye çıktığını belirtti. Altınkılınç, “TABİT ve kadın kooperatifleriyle akıllı köy projelerimiz var. Verimlilik ve israf olmadan tarım eğitimleri veriyoruz. Gençler de artık projeye odaklanıyor” dedi.

Çağımızın ana sorunlarından biri gıda güvenliği. Meşhur Kızılderili atasözünde durum güzel özetlenmiş aslında: “Son ırmak kuruduğunda, son ağaç yok olduğunda, son balık öldüğünde beyaz adam paranın yenmeyen bir şey olduğunu anlayacak.” Bahsedilen ‘son’da mıyız, elbette değil ama işaretler keskin. Tarımsal üretim global olarak giderek azalıyor, Türkiye’nin bu tablodaki yeri de çok iç açıcı değil. Üstelik kentleşmenin tetiklediği tarımda çalışacak nüfusla ilgili de ciddi bir yaşlanma problemi söz konusu... Bunları alt alta koyduğumuzda topraktan çıkan tek bir patatesi bile ziyan etme lüksümüz yok. Bu yüzden ne kadar ‘soğuk’ gelse de endüstriyel gıda ve bu alanda gelişen teknolojik çözümlere yüzümüzü dönmek durumundayız.

İnsanoğlu aslında bunu da çok önceden beri yapıyor; gıdayı koruma altına almanın türlü yollarını binlerce yıl önce keşfetti. Dondurmak, kurutmak, konserve halinde saklamak yeni değil. İşin yeniliği bunları yapacak ürünü topraktan verimli bir şekilde almak ve israf etmeden saklamak.

Besler’in CEO’su Mert Altınkılınç ile tam da bunları konuştuk geçtiğimiz günlerde. Şirket bu yıl Kerevitaş’ı da aynı çatı altında toplayarak bir yapılanmaya gitti. Altınkılınç’ın verdiği şu bilgi ilgi çekici: “Türkiye’de tarladan toplanan taze sebze-meyvede israf oranı yüzde 53. Bİz bu oranı yüzde 7’ye indirdik.”

Nasıl? Altınkılınç patates örneğini verdi: “Tarladan alınan patatesin kabukları hayvan yemi yapılıyor, atıkları biogaz oluyor. Yerinde soyulup şoklanıp paketleniyor. Böylece karbon ayak izi de atık oranı da azalıyor.”

TARIMIN KADIN YILDIZLARI

Besler CEO’sunun anlattıklarını ‘bu işin içinde bir kadın eli var’ diyerek dinledim. Aklın yolu bir. Mert Altınkılınç, yılda 140 bin ton mahsul işleyen şirketin kadın çiftçilerle ilgili çalışmalarını anlattı hemen. Verdiği bilgilere göre 140 bin tonluk mahsulün yüzde 90’ına yakını sözleşmeli çiftçilerden alınıyor. Çiftçiler alım ve fiyat garantisi ile çalışıyorlar. Ayrıca verimlilik için de eğitimler alıyorlar. 300’e yakın sözleşmeli çiftçi ekosisteminde kadınların payının artırılması ise şirketin son üç yıldır üzerinde durduğu, yatırım yaptığı bir konu.

Bunun için 2022’de başlayan Tarımın Kadın Yıldızları projesinde önemli yol katettiklerini de anlattı Altınkılınç.

Ve sektördeki kadın istihdamı hakkında şu bilgileri verdi: “Bugün bakıyoruz sektörde çalışanların yarısı kadın ve bu kadınların da yaklaşık yüzde 80’inin sigortası yok. Arka planda isimsiz çalışıyorlar. Biz bunu değiştirmek istedik, görünsünler, kazansınlar dedik. Projeye başlarken üç yıllık hedef koymuştuk. 2022’de 300 sözleşmeli çiftçinin yüzde 4-5’i kadındı, bugün ise yüzde 27’ye çıktı. Sigortası olan, sizleşmede imzası olan kadınlar bunlar. Superfresh markamızla bu projeyi yürütüyoruz.”

Tarımın Kadın Yıldızları, üç yıllık hedefe bir yılda ulaşmış. Mert Altınkılınç, bugün kadın çiftçilerden 13 bin ton mahsul aldıklarını, bunun da parasal değerinin yaklaşık 95 milyon TL’ye geldiğini söyledi. Eylül 2025 itibarıyla 73 milyon TL’lik alım yapıldığının altını çizdi.

Neler üretiyor kadınlar? Mert Altınkılınç, “Bezelye, mısır, ağırlıklı olarak ıspanak, patates de var belli bölgelerde. Ödemiş bölgesinde özellikle çalışıyoruz. Aslında sözleşmeye konu beş ürünümüz var, onlar da en çok satılan ürünler bezelye, taze fasulye, ıspanak ve patates” dedi.

AKILLI KÖY PROJESİ

Proje hızlı başarı yakalayınca Besler’in iş modelinde önemli bir yer tutmuş. Sosyal tarım girişimi Tabit ile yürütülen çalışma kapsamında bir ‘akıllı köy’ projesinden bahsetti Mert Altınkılınç. Bu akıllı köyde tarımsa Ar-Ge denemeleri de yaptıklarının altını çizdi. Ve planlarını şöyle anlattı: “Biraz vitesi de yükseltmiş olduk, bu yıl özellikle eğitim programlarını hızlandırdık. Yani yaklaşık bin 500’e yakın kadın çiftçiye eğitim verdik. Yaklaşık 382 çiftçi sertifika aldı. Bu program bizimle sözleşmesi olsun veya olmasın bütün kadın çiftçilere açık. Onun dışında çiftçilerin ziraat, veterinerlik gibi bölümlerde okuyan çocukları için staj programlarını başlattık bu köyde. Bu köyün ilk projesi de Ege’den Hasat oldu. Kadınların ürettiği bezelyeyi, farkındalık oluşturmak için tüketiciyle buluşturduk.”

SUSUZLUĞA DAYANIKLI PATATES ÜRETİMİ

Besler’in iklim kriziyle de ilişkilendirdiği bir projesinden de bahsetmek isterim. SAFER adındaki projeyi Altınkılınç şöyle anlattı: “Hem susuzluğa dayanıklı hem daha az gübre kullanmak için hangi tohum cinsi kullanmalıyız, nereye ekim yapmalıyız gibi konuları araştırdığımız bir ekibimiz var. Kanada, Polonya, Estonya ve Türkiye projenin içinde. Bir kısım sensörleri çalışıyor, bir kısım dronları çalışıyor, bir kısım yazılımını çalışıyor biz de tarla yönetimini yapıyoruz. En son EIT Food’dan 2.8 milyon Euro’luk hibe aldık ve bu hibe çerçevesinde iki yıllık bir proje planı çerçevesinde ilerliyoruz. TÜBİTAK da projenin içinde.”

ARMUTLU’DA YENİ BİR HİKÂYE YAZILIYOR

Yerelde kadını güçlendirme hikâyelerinden biri de Yalova’nın Armutlu ilçesinde yazılıyor. İşin içinde yine KAGİDER var. Bu kez yanında güç aldığı kuruluş Polat Enerji. Şirketin “Kadın Emeğiyle Geleceği Aydınlat” adındaki projesi kapsamında kadınların ekonomik hayata katılımını ve sürdürülebilir bölgesel kalkınmayı desteklemek amacıyla Armutlu’da eğitimler verilmeye başlandı.

Projenin detayları geçtiğimiz günlerde Polat Enerji Stratejiden Sorumlu Direktör (CSO) Aslı Kehale, KAGİDER Yönetim Kurulu Başkanı Esra Bezircioğlu ve KAGİDER Yönetim Kurulu Üyesi Beyza Beyzade Berkol’un katıldığı bir toplantıda paylaşıldı.

Bu Polat Enerji’nin yerel kalkınmaya yönelik ilk projesi. KAGİDER mentörlüğünde Armutlu’da Armadis Kadın Girişimi ve Üretim Kooperatifi kuruldu. Üyelere KAGİDER mentörlüğünde eğitimler verildi. Neler mi var eğitim kapsamında? Muhasebe, belge düzenleme, vergilendirme, kooperatif kurulumu gibi temel konuların yanı sıra, pazarlama, girişimcilik, e-ticaret, sosyal medya yönetimi gibi destekleyici başlıklar var.

Polat Enerji Strateji Sorumlu Direktör (CSO) Aslı Kehale, ‘’Toplumsal kalkınmaya yönelik başlattığımız ‘Kadın Emeğiyle Geleceği Aydınlat’ projemiz, Türkiye’deki kadın potansiyelini görünür kılmak amacını taşıyor. KAGİDER ile attığımız bu adım, kadınların ekonomik hayata kalıcı biçimde katılmalarını destekleme vizyonumuzun en somut örneklerinden biri. Faaliyet gösterdiğimiz bölgelerde yerel halkı, özellikle çocuklar ve kadınları destekleyerek sürdürülebilir bir geleceğin inşasına katkı sunmayı hedefliyoruz” dedi. Armadis’i takip etmek gerekiyor, iyi başlangıçlar sürdürülebilir olunca etki yaratıyor.

AĞRI’DA MUTLULUK HAREKÂTI

Yılbaşı biraz da ‘dileklerin’ dile geldiği bir dönem. IC Holding dileklerle ilgili, etki analizi adrese teslim bir gönüllülük işine imza attı. Dinleyince içim ısındı gerçekten. IC Holding ve grup şirketleri ile İbrahim Çeçen Vakfı’nın, Millî Eğitim Bakanlığı işbirliğinde gerçekleştirdiği bir proje bu aslında. Adını ‘IC Mutluluk Harekâtı’ koymuşlar. Keşke tüm harekâtlar böyle olsa...

14 BİN GÖNÜLLÜ İŞBAŞINDA

Proje kapsamında yılbaşı öncesinde gönüllüler, dezavantajlı bölgelerde yaşayan çocuklara hayallerini soruyor. Çocukların yazdığı bu dilekler, IC Holding ve grup şirketlerinin ofislerinde kurulan yılbaşı ağaçlarına kartlar halinde asılıyor.

Çalışanlar, ağaçlardan bir dileği seçerek çocuğun hayalini gerçeğe dönüştürecek hediyeyi alıyor, özenle paketliyor ve İnsan ve Kültür ekiplerine teslim ediyorlar. Aslında olayın yeni bir tarafı yok ama hediye dediğimiz olayın güzelliği de bu zaten. Herkes belli dönemlerde hediye almayı hak eder. Burada gönüllü çalışanlar hediyeleri okullardaki çocuklara bizzat ulaştırmışlar. Neler var dileklerde diye merak ettim. “Oyuncak bebekler ve uzaktan kumandalı arabalar öne çıkmış. Bir torba bilye, sevilen bir futbolcunun forması, yapay zekâ robotu, mini mikroskop, bilim ve deney seti de isteyenler olmuş.

İbrahim Çeçen Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Günseli Çeçen, projenin yakın takipçisi. “Çocukların hayallerine dokunurken, çalışanlarımızın ve paydaşlarımızın da bu mutluluğun bir parçası olmasını önemsiyoruz” dedi. IC Holding İnsan ve Kültür Başkanı Nazire Ulusoy ise gönüllü sayısının 14 bine yükseldiğini söyledi.

Etiketler

• çiftçi
çiftçi
• Tarım
Tarım
• gazetehaberleri
gazetehaberleri
• akıllı köy
akıllı köy