Türk Telekom ‘Sürdürülebilirlik25’te
Sonraki Haber ›
Otomotiv ihracatında zirve değişmedi
Artık 10 araçtan 6’sını tasarruf şirketleri finanse ediyor… Otomobil almak isteyen ‘Evim’e koştu
Otomobil almak isteyenler, bankaların kısıtlı kredi limitleri nedeniyle direksiyonu “evim” sistemi olarak bilinen tasarruf finansmanı şirketlerine kırdı. Mart 2026 itibariyla bu şirketlerin taşıt kredilerindeki payı yüzde 60 ile 100 milyar TL’nin üzerine çıktı. Haziran ayında bu rakamın 130 milyar TL’ye ulaştığı tahmin ediliyor. Aynı dönemde bankaların payı ise yüzde 35’e kadar geriledi.
TÜRKİYE’de otomobil satın almanın yeni finansman yolu, kamuoyunda “evim” sistemi olarak bilinen tasarruf finansmanı şirketleri oldu. Bankaların taşıt kredisi limitlerinin 4 yılı aşkın süredir güncellenmemesi, belirli bir peşinatla eşit taksitlerle araç almak isteyen tüketicileri hızla bu sisteme yöneltti. Talep o kadar arttı ki konut satışı için yola çıkan tasarruf finansmanı şirketlerinin ana iş kolu neredeyse otomotiv oldu. Bugün krediyle alınan her 10 araçtan 6’sı bu sistem üzerinden finanse edilir hale geldi.
YÜZDE 60’IN ÜZERİNDE PAY
Hürriyet’in Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) son Finansal İstikrar Raporu’ndan derlediği verilere göre, Mart 2026 itibarıyla 170 milyar TL’ye yaklaşan taşıt kredilerinin yaklaşık 100 milyar TL’si tasarruf finansmanı şirketlerinden geldi. Aynı dönemde bankaların sağladığı taşıt kredileri 55-60 milyar TL seviyesinde kaldı. Böylece tasarruf finansmanı şirketlerinin taşıt finansmanı içindeki payı yüzde 60’ı aşarken, bankaların payı yüzde 35’lere kadar geriledi.
ÇOK HIZLI BÜYÜDÜLER
TCMB verileri, taşıt finansmanında yaşanan hızlı değişimi de net biçimde ortaya koyuyor. 2025 yılının başına kadar taşıt kredilerinin yaklaşık yüzde 80’i bankalar tarafından sağlanırken, kırılma 2025 yazında başladı. Bu dönemde daha fazla tasarruf finansmanı şirketinin otomobil finansmanına yönelmesiyle dengeler kısa sürede değişti. Eylül 2025’e gelindiğinde ise tarihte ilk kez tasarruf finansmanı şirketlerinin taşıt finansmanından aldığı pay bankaları geçti. Üstelik bu dönüşüm, şirketlerin çıkış noktası olan konut tarafında aynı hızda yaşanmadı. TCMB’nin Finansal İstikrar Raporu, Mart 2026 itibarıyla tasarruf finansmanı şirketlerinin konut kredilerindeki payı yalnızca yüzde 10 seviyesinde kaldığını ortaya koydu.
135 MİLYAR TL ÖNGÖRÜSÜ
Sektör temsilcileri, Haziran 2026 itibarıyla 200 milyar TL’nin üzerine çıkan toplam taşıt kredileri içinde tasarruf finansmanı şirketlerinin payının yüzde 65’e yaklaştığını belirtiyor. Söz konusu şirketlerin otomotiv tarafındaki büyüklüğünün 135 milyar TL bandına ulaştığı tahmin ediliyor.
SİSTEM BÖYLE ÇALIŞIYOR
Tasarruf finansmanı sisteminin en büyük avantajı, banka kredisine erişemeyen tüketiciye faizsiz ve sabit taksitli bir alternatif sunması. Son zamanlarda bu sistemi finansman aracı olarak kullananlar da var. Sistemde hem sıfır kilometre hem de ikinci el otomobil için farklı seçenekler bulunuyor. Verilen peşinatın büyüklüğüne göre araç en erken 180 gün veya çekilişle daha uzun sürelerde teslim alınabiliyor.
Örneğin; hemen teslim modelinde tüketici, bedelin 45’ini peşin ödüyor. Normalde düzenleme gereği en erken 180 günde teslim alabiliyor ancak kiralama yöntemiyle hemen araç teslim ediliyor. Bazı şirketler yüzde 7 civarında dosya masrafına ek olarak kiralama bedeli alırken, bazıları yüzde 10-12 dosya masrafı uygulayıp ayrıca kiralama ücreti yansıtmıyor. 180 günün sonunda satış gerçekleşiyor ve ruhsata “satılamaz” şerhi konuluyor. Kalan tutar genellikle 12 ya da 24 ay vadeyle ödeniyor; taksitler bitince şerh kaldırılıyor.
SERMAYE GÜÇLENDİRİCİ KURALLAR GELDİ
BANKACILIK Düzenleme ve Denetleme Kurulu, tasarruf finansman şirketlerinin sermayelerini güçlendirmek ve dezenflasyon sürecine destek olmak amacıyla yeni kurallar getirdi. Bu düzenlemelerle azami erken teslim oranı yüzde 40’tan yüzde 45’e yükseltildi ve en erken teslim süresi 150 günden 180 güne çıkarıldı. Tasarruf finansman sözleşmelerinde, peşinat ödemesi hariç, en düşük taksit tutarının en yüksek taksit tutarının üçte birinden az olmaması gerektiği kararlaştırıldı. Ayrıca, 1 milyon TL’lik bir otomobil için yüzde 45’lik peşinatın 6 ayda ödenmesi şartı bulunmuyor; taksitler isteğe bağlı olarak 24 veya 36 ayda tamamlanabiliyor.
ARTILARI VE RİSKLERİ NELER
Tasarruf finansmanı sistemi, banka kredisine erişemeyen tüketiciye faizsiz ve sabit taksitli bir alternatif sunuyor. Tüketici, belirli bir peşinat ve ödeme planıyla sıfır ya da ikinci el otomobil alabiliyor. Sistemde faiz yerine dosya/organizasyon ücreti ve bazı modellerde kiralama bedeli uygulanıyor. Peşinat arttıkça teslimat süresi kısalırken, düşük peşinatlı modellerde araç çekiliş ya da sıra sistemiyle teslim ediliyor.
Ancak bu modelde teslimat tarihi, toplam maliyet ve sözleşmeden çıkış koşulları kritik önem taşıyor. Sıfır kilometre araçta şirket, aracı genellikle filo alımıyla kendi adına daha uygun maliyetle temin ediyor; daha sonra kiralama sürecinin ardından tüketiciye ikinci el olarak satıyor. Bu durum aracı alacak kişinin daha yüksek maliyetlerle ve fiyatla satın almasına yol açıyor. Ayrıca taksitler bitene kadar ruhsata “satılamaz” şerhi konulabiliyor.
Sistemin riski ise müşteri girişleriyle doğru orantılı. Şayet müşteri girişi yavaşlar, çıkışlar artar veya şirketin nakit akışı bozulursa araç teslimatları veya toplu para ödemeleri gecikebilir. Ancak BDDK tasarruf finansman şirketlerinin sermayelerini güçlendirmek adına düzenlemeler yaptığı ve denetimlerini sıkılaştırdığı biliniyor.
HEMEN TESLİMDE ÖRNEK ÖDEME PLANI
Etiketler
- BIST
- DOLAR
- EURO
- ALTIN
