Dönüşümde hibe ve kredi kampanyası için ilk adım tespit! Risk tespitinin yol haritası: Yıl sonunda bitiyor

Riskli evini kamu desteğiyle dönüştürmek isteyenler için süre daralıyor. Konut başına 1 milyon 875 bin TL’lik destekten yararlanmak isteyen İstanbulluların, 31 Aralık 2026’ya kadar binası için ‘riskli kararı’ aldırması gerekiyor. Peki kimler nereye müracaat edecek, tespit ve yıkım süreci nasıl tamamlanacak? İşte adım adım risk tespitiyle ilgili bilinmesi gerekenler...

600 bini acil, 1.5 milyon riskli konut bulunan İstanbul’da kentsel dönüşüm çalışmaları kamu destekleri ile önemli oranda hızlandı. Özellikle her bir konut için 1 milyon 875 bin TL destek verilen ‘Yarısı Bizden’ kampanyası, sürece önemli katkı sundu. Kampanya bu yıl sonunda sona erecekken gelen talepler üzerine yeni bir adım atıldı ve ‘31 Aralık’a kadar binası için riskli kararı aldıranlar kampanyadan faydalanabilir’ denildi. Peki kamu desteğini almak için ilk adım olan risk tespiti nasıl yaptırılır? İşte bilinmesi gerekenler...

1- Kim başvuru yapacak?

Vatandaşlar, riskli yapı tespitini, masrafları kendilerine ait olmak üzere maliklerden birinin veya kanuni temsilcisinin müracaatı ile lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlara yaptırabiliyor. Yani tek bir ev sahibinin başvurması dahi yeterli.

2- Hangi kurumlar inceleyecek, nasıl karar verilecek?

İnceleme sürecinde iki farklı yol var. Biri deprem dayanıklılık raporu, diğeri risk tespiti.

Deprem dayanıklılık raporu ya da hızlı tarama testini; üniversiteler, belediyeler, özel mühendislik firmaları yapıyor. Burada binanın risk durumuyla ilgili sonuç kamu kurumları ile paylaşılmıyor, sadece kat maliklerine bildiriliyor. Yani hemen tahliye ve yıkım olmuyor.

Ancak Yarısı Bizden kampanyasından faydalanmak isterseniz ‘bakanlık lisanslı kurumlara’ risk tespiti yaptırmanız gerekiyor. Bu tespitlerde binadan karot örneği alınıyor ve gerekirse zemin etüdü yapılıyor. Sonuçlar incelemeye gönderiliyor ve binanın büyüklüğüne göre ortalama 10 ile 30 gün arasında risk durumu belirleniyor.

Hazırlanan rapor, lisanslı kurum veya kuruluşlar tarafından Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü’ne veya belediyeye elektronik yazılım sistemi üzerinden sunuluyor. Rapor uygunsa tapu kaydına ‘riskli yapı’ şerhi konulması için tapu müdürlüğüne bildirim yapılıyor. Ardından tespite ilişkin bilgileri içeren tutanak yapıya asılıyor, maliklere e-Devlet üzerinden bildirim yapılıyor ve ilgili muhtarlıkta 15 gün süre ile riskli kararı ilan ediliyor.

3- Kaç günde sonuçlanır, maliyeti ne kadar?

Güncel fiyatları, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı lisansı olan, İSKA Dönüşüm Yapı Laboratuvarı kurucu ortağı Arif Acar’a sorduk ve şu bilgileri aldık: “10 kata kadar olan yapılarda risk tespiti ortalama 50-70 bin TL. Kaç malik varsa paylaşılıyor. Eğer 10 kattan yüksekse bu defa her katta inceleme zorunlu olduğu için kat başına 35-40 bin TL alınıyor. Firmalarca yapılan inceleme ortalama 10-15 günde sonuçlanıyor.”

İstanbul’da birçok ilçede dönüşüm çalışmalarının hızlandığını, bunun da tespit yapan firmaların yoğunluğunu artırdığını belirten Acar vatandaşları da uyardı: “Yıl sonuna kadar zaman var diye işlerini son günlere bırakmasınlar. Zamanın daralmasını fırsata çevirenler fahiş rakamla tespit yapabilir ve daha da önemlisi vatandaşın işlemleri yetişemeyebilir.”

4- İtiraz süreci nasıl işliyor?

Muhtarlıkta yapılan ilanın son gününden itibaren 15 gün içerisinde, riskli yapı tespitine karşı yapı maliklerince veya kanuni temsilcilerince Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü’ne veya belediyeye bir dilekçe ile itiraz edilebiliyor. Teknik heyetçe raporun esaslara uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığı inceleniyor. Bu inceleme sonucunda yapının riskli ya da risksiz olduğuna ilişkin nihai karar veriliyor. Rapora itiraz edildiği durumlarda, sonucun kesinleşme süresi 3-4 aya kadar uzayabiliyor.

5- Yıkım kararı ve işlemi nasıl oluyor?

Riskli yapı tespitine karşı yapılan itirazın reddedilmesi veya riskli yapı tespitine itiraz edilmemesi üzerine riskli yapı tespiti kesinleşiyor. Bu durumda, hak sahiplerine tahliye ve yıkıma ilişkin tebligatlar yapılır. Tebligat, tutanağın yapıya asılması, maliklere e-Devlet üzerinden bildirilmesi ve ilgili muhtarlıkta 15 gün süre ile ilan edilmesi suretiyle yapılıyor. İdarece, yapının tahliyesi ve yıktırılması için yapı maliklerine 90 günden fazla olmamak üzere süre veriliyor. Eğer verilen bu süre içerisinde yıktırılmadıysa riskli yapıya elektrik, su ve doğalgaz gibi hizmetlerin verilmemesi ve verilen hizmetlerin durdurulması ilgili kurum ve kuruluşlardan isteniyor.

Yapılan son düzenlemeyle tespit ve yıkımın önündeki engeller de kaldırıldı. Yapıya girilmesine izin verilmemesi, yapının kapılarının kaçılmaması, tespit ya da yıkım için gelenlerin tehdit edilmesi ya da şiddet kullanılması gibi durumlarda kolluk kuvvetleri devreye giriyor. Yani kimse tespit ve yıkım aşamasında ‘kapımı açmıyorum, evden çıkmıyorum’ diye diretemiyor.

3 MİLYON TL KREDİ SEÇENEĞİ

YARISI Bizden kampanyasının yanında bir diğer kamu desteği de 3 milyon TL kredi paketi. Kentsel dönüşümle ev ve işyerlerini yenilemek isteyen İstanbullulara Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Dünya Bankası finansmanıyla yürütülen ‘İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi’ kapsamında dönüşüm kredisi veriliyor. Proje kapsamında; ilk yıl ödemesiz, 180 ay vade, 0.69 faiz oranıyla, 3 milyon TL’ye kadar finansman imkânı sunuluyor. Kredi için tapu üzerinde ipotek, haciz veya şerh bulunmaması gerekiyor. Hane geliri de taksitin en az yüzde 70’ini karşılamalı. Ayrıca her hak sahibi, yeni yapıdaki yalnızca bir bağımsız bölüm için krediden yararlanabiliyor. Bu kampanya için de lisanslı kurumlara risk tespiti yaptırılması gerekiyor.

VATANDAŞ NE KADAR DESTEK ALIYOR?

İstanbul özelindeki kampanyada her bir konut için 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL taşınma desteği veriliyor. Böylece her bir konut için 1 milyon 875 bin TL’lik destek sağlanıyor. Hak sahibinin diğer her bir konutu için ise 1 milyon 750 bin TL kredi imkânı sunuluyor.

Dükkânı/işyeri için de 437 bin 500 TL hibe ve 437 bin 500 TL kredi veriliyor. Hak sahibinin diğer her bir dükkanı için 875 bin TL kredi imkânı sunuluyor.

İlk yıl faiz uygulanmayan kredi geri ödemeleri, yapı ruhsatı alındıktan 2 yıl sonra başlıyor ve 10 yıl vadeye yayılıyor.

İstanbul’un 39 ilçesinde riskli yapı sahiplerinin tümü kampanyadan faydalanabiliyor. Tek şart yeni projedeki yapının (otopark ve sığınak hariç), eski yapının bir buçuk katı büyüklüğünü geçmemesi.

Vatandaş önce güvenilir bir müteahhit firma buluyor, sonra tespit ve yıkım sürecini başlatıyor. Kat irtifakı kurulduktan sonra hak sahibi tespiti yaptırmak üzere ilçe belediyesine başvuru yapılıyor. Bakanlıkça belirlenen randevu gününde hak sahibi ile hibe taahhütnamesi ve kredi sözleşmesi imzalanıyor ve yeniden yapım süreci başlıyor.

Etiketler

• kredi
kredi
• KONUT
KONUT
• hibe
hibe
• gazetehaberleri
gazetehaberleri
• bakmadangecme
bakmadangecme