Ev sahipliği düşüyor kiracılar artıyor

ARTAN fiyatlar, yüksek kredi faizi dar ve orta gelirlinin konuta erişimini zorlaştırıyor, ülke genelinde ev sahipliği oranı giderek geriliyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan ‘İstatistiklerle Aile’ raporuna göre 2024 yılında ev sahipliği oranı yüzde 56.1’e düşerken, kiracı oranı yüzde 28’e ulaştı. Böylece ev sahipliğinde en düşük, kiracılıkta en yüksek oranlar kayıtlara geçti.

Peki bu sorun nasıl aşılacak? Özel sektör eliyle yapılan konutların büyük kısmı sadece dar gelirliler değil, orta gelirli haneler için de uygun değil. Kamu ise TOKİ eliyle önemli projeler üretiyor ancak ihtiyaç bunun çok ötesinde. Bu nedenle erişilebilir konut için yeni adımlar bekleniyor. Öne çıkan öneriler şöyle:

ÇÖZÜM ÖNERİLERİ  

Öncelikle en temel beklenti ilk kez ev alacaklara özel uygun faiz oranı sunulması ve sosyal konut projelerinin artması. Kamu temsilcilerinin verdiği bilgiye göre yıl sonunda önemli bir sosyal konut seferberliği başlaması bekleniyor. 

Sektör dernekleri son yıllarda ‘kamu-özel sektör işbirliği modelini’ çözüm yolu olarak gösteriyor. Ev fiyatlarını yukarı çeken unsurun arsa maliyeti olduğu noktasında hemfikir olan sektör temsilcileri, kamu arsalarında erişilebilir konut üretmek istiyor. Kamu kurumlarının oyun kurucu olduğu modelde, dar gelirliye satılık ya da kiralık konut üretilmesi öneriliyor. Arsa maliyetinde sağlanacak düşüşle, fiyatlarda ve kirada vatandaşa lehine yüzde 40-50 avantaj öngörülüyor. 

Dünyada uygulanan bazı modeller de zaman zaman gündeme geliyor. Markalı konut projeleri içinde bir bölümün sosyal konut olarak ayrılması, belediyelerin firmalardan mülkler satın alarak ucuza kiraya vermesi gibi...Farklı alım yöntemleri de çözüm önerisi olarak sunuluyor. Avrupa’da uygulanan uzun dönem kullanım hakkı tapusu  ya da paylı satış örnekleri sektör uzmanlarınca hatırlatılıyor. Türkiye’de de firmalar önce arsa, sonra inşaat maliyetinin ödendiği ‘aşamalı alım’ ya da bir evi birden çok kişinin aldığı ‘paylı satış’ yöntemlerini sunmaya başladı. Önümüzdeki dönemde de ‘proje gayrimenkul yatırım fonu’ ve ‘gayrimenkul sertifikasıyla’ aracılığıyla küçük birikimlerin gayrimenkulde değerlendirilmesi planlanıyor. Tüm bu önerilerin yanında en temel adımın üretim olduğu da vurgulanıyor. Son dönemde ihtiyacın gerisinde kalan konut üretimi nedeniyle arzda tehlike çanlarının çalmaya başladığı belirtiliyor. 

Etiketler

• konut faizi
konut faizi
• gazetehaberleri
gazetehaberleri
• Ev sahipliği
Ev sahipliği
• kiracılar
kiracılar