Altında 7 ayın en düşük seviyesi
Sonraki Haber ›
Altında Orta Doğu baskısı sürüyor! Haftalık kayıp yüzde 3'ü aştı
Gübrede ‘Hürmüz’ kıskacı
Hürmüz krizi uzadıkça gübre piyasasındaki kriz de büyüyor. Dünya gübre ticaretinin yüzde 30’u, kükürt ticaretinin ise yarısı savaş nedeniyle aksamış durumda. Savaşın ilk haftalarında ‘sorun yok’ denilse de gerilim uzadıkça sürecin Türkiye tarımına etkileri de netleşmeye başladı. TZOB Yönetim Kurulu Üyesi Arslan Soydan, kükürt tedariğindeki sorun devam ederse çiftçilerin alternatif gübre kullanımına yönelebileceğine, bunun da hem kaliteyi hem de verimi etkileyeceğine dikkat çekti.
ORTADOĞU’da tırmanan gerilim ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat aksaklıkları nedeniyle, Türkiye’nin dışa bağımlı olduğu gübre sektöründe tehlike zilleri çalmaya başladı. Sektör temsilcilerinin ifadelerine göre, gübre giriş ve çıkışlarında yaşanan sorunlar nedeniyle bazı firmalar ürün temin etmekte zorlanırken, bazıları ise mevcut stoklarını daha yüksek fiyatlarla satışa sunuyor. Artan maliyetler, tarımsal üretimin en önemli girdilerinden biri olan gübrede yeni bir risk dönemine işaret ediyor. Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiğini büyük ölçüde durduran savaş nedeniyle küresel gübre ticaretinin yüzde 30’u, üre arzının yaklaşık yüzde 40’ı, kükürt ticaretinin ise yüzde 50’si aksamış durumda.
Financial Times’ta yer alan habere göre, Hürmüz Boğazı’ndaki nakliyatın aksaması; mısır, soya fasulyesi, pirinç ve palmiye yağı gibi ürünlerin üretiminde kullanılan fosfatlı gübrelerin temel hammaddelerinden kükürtün küresel arzını olumsuz etkiledi. Özellikle yoksul ülkelerde çiftçilerin fosfatlı gübre kullanımını azaltması, tarımsal verimde düşüş riskini artırdı.Türkiye’de ise başta fındık, kivi, sebze ve hububat olmak üzere birçok tarım ürününde fosfatlı ve kükürtlü gübreler yoğun şekilde kullanılıyor. Kimyevi gübre üretiminde yaklaşık yüzde 90 oranında dışa bağımlı olan Türkiye için tedarik zincirindeki olası uzun süreli aksaklıklar ciddi bir tehdit oluşturuyor.
‘AKSAMA UZARSA CİDDİ ETKİSİ OLUR’
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Yönetim Kurulu Üyesi Arslan Soydan’a İran-İsrail geriliminin kükürt ve fosfatlı gübre fiyatlarına etkisini, Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek uzun süreli bir aksamanın Türkiye’nin gübre tedarikini nasıl etkileyeceğini sorduk. İran-İsrail geriliminin ardından gübre piyasasında önemli sorunlar yaşandığını, bazı firmaların gübre temin edemediğini, bazılarının ise stoklarını yüksek fiyatlarla satışa sunduğunu belirten Soydan, özellikle kış ayları ile şubat ve mart döneminde yoğun kullanılan 15-15-15 (Azot, fosfor ve potasyumu eşit oranda içeren kompoze bir gübre çeşidi) ve 20-20 (Azot, fosfor ve potasyumca zengin, iz elementli besin maddeleri karışımlı gübre çeşidi) gübrelerinin tedariğinde yaşanabilecek sorunların üreticileri zor durumda bırakabileceğini ifade etti. Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kısa süreli sıkıntıların bile piyasayı etkilediğine dikkat çeken Soydan, “Uzun süreli bir aksama halinde hem üreticilerimiz hem de gübre firmalarımız çok ciddi şekilde etkilenir” dedi.
‘KALİTE KAYBINA YOL AÇABİLİR’
Gübrenin tarımsal üretimin vazgeçilmez girdilerinden biri olduğunu vurgulayan Soydan, özellikle hububat, endüstri bitkileri, sebze ve meyve üretiminde kullanımının yüksek seviyelerde bulunduğunu söyledi. Gübre kullanımının azalmasının verim ve kalite kayıplarına yol açacağını belirten Soydan, kükürt krizinin sürmesi halinde çiftçilerin alternatif gübrelere yönelebileceğini ancak bunların kükürtlü gübrenin yerini tam olarak dolduramayacağını ifade etti. Soydan, “Alternatif ürünler kullanılabilir ancak kükürtlü gübrenin sağladığı etkiyi tam olarak karşılayamayacakları için verim ve kalite kayıpları yaşanabilir” değerlendirmesinde bulundu. Çiftçilerin henüz farklı gübre kullanımına yönelmediğini belirten Soydan, tedarik sorunlarının devam etmesi halinde bu eğilimin güçlenebileceğini sözlerine ekledi.
HÜRMÜZ’DEN ÇİN’E UZANDI
FİNANCİAL Times’ta yer alan haberin detaylarına göre dünyanın en büyük gübre üreticilerinden biri olan ABD merkezli Mosaic, yükselen kükürt maliyetlerinin kârlılığını olumsuz etkilemesinin ardından Brezilya ve ABD’deki fosfat üretimini azalttı. Dünyanın en büyük fosfat ihracatçısı olan OCP Grubu’nun CEO’su Faris Derrij ise duruma ilişkin değerlendirmesinde, “Hürmüz çevresindeki bu durum başlangıçta bir hammadde sorunu iken, gübre tedarikinde bir şoka dönüştü” dedi. Azalan arz karşısında Çin, en az ağustos ayına kadar önemli fosfatlı gübrelerin ihracatını durdurdu.
Etiketler
- BIST
- DOLAR
- EURO
- ALTIN
