Savaş uzarsa yeni tedarik krizi kapıya dayanabilir... Otomotivde yine çip alarmı

22.03.2026 - 22:50 | Son Güncelleme :
Savaş uzarsa yeni tedarik krizi kapıya dayanabilir... Otomotivde yine çip alarmı | Ekonomi Haberleri

Ortadoğu’daki gerilim petrol fiyatlarını yükseltirken elektrikli ve hibrit araçlara ilgiyi artırıyor. Ancak çip üretiminde kullanılan kritik gazların önemli kısmının Körfez’den sağlanması bu araçların üretimini tehdit ediyor. Araştırmalar, savaş iki ayı aşarsa çip ve batarya kaynaklı üretim kesintileri yaşanabileceğine işaret ederken; sektör artan talebe rağmen üretimin zorlandığı bir paradoksa ilerliyor.

ORTADOĞU’da artan gerilim küresel petrol fiyatlarını hızla yükseltirken tüketicilerin elektrikli ve hibrit motorlu araçlara ilgisi arttı. Asya ülkelerinde elektrikli araç bayilerinde müşteri trafiği arttı. ABD ve Avrupa’dan gelen haberler de benzer bir eğilime işaret ediyor. Ancak otomotiv sektörü açısından asıl risk üretim tarafında büyüyor. Savaşın uzaması halinde elektrikli araçlara talep artarken, bu araçların üretiminde kritik öneme sahip parçalarda yaşanabilecek sıkıntılar fabrikaları zorlayabilir.

Haberin Devamı

Viyana merkezli Supply Chain Intelligence Institute Austria’nın (ASCII) raporuna göre, İran-İsrail-ABD savaşı iki ayı aşarsa Avrupa otomotivinde çip ve batarya hücrelerinde ciddi bir tedarik sıkıntısı yaşanabilir. Bunun nedeni, yarı iletken üretiminde kritik rol oynayan helyum, neon ve argon gibi gazların büyük ölçüde Körfez ülkelerinden sağlanması. Özellikle dünya helyum üretiminin önemli kısmını karşılayan Katar, bu alanda belirleyici konumda. Bu gazlar çip üretiminde doğrudan kullanılan kritik girdiler. Helyum soğutma süreçlerinde, neon ve argon ise devrelerin işlenmesinde kullanılıyor.

ÜRETİMLER AKSAYABİLİR

Bu çerçevede Hürmüz Boğazı’nda artan risk, hem enerji fiyatlarını yükseltiyor hem de helyum gibi kritik gazların sevkiyatını tehdit ediyor. ASCII raporu, bu durumun zincirleme etkisinin doğrudan çip üreticilerine yansıyabileceğinin altını çiziyor. Rapora göre, savaşın uzaması Körfez’den gaz tedarikindeki kesintiler Singapur, Tayvan ve Güney Kore gibi çip üretim merkezlerinde üretimi aksatabilir, dolayısıyla Avrupa otomotiv fabrikaları parça bulmakta zorlanabilir.

PANİK YOK AMA RİSK MASADA

Haberin Devamı

ASCII’ye göre tablo endişe verici olsa da henüz kriz boyutuna ulaşmış değil. Başlıca çip üretim merkezleri olan Çin, Tayvan, ABD, Almanya ve Japonya yalnızca Katar gazına bağlı değil. Sektör, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası Mariupol ve Odessa’daki neon üretiminin durmasıyla benzer bir sınavdan geçmişti. O dönemde şirketler alternatif tedarik kaynaklarına yönelmiş, rezervlerini kullanmış ve talebi dengeleyerek süreci yönetmişti. Sonuç olarak, son analizler yeni bir çip krizinin ortaya çıkması için en kritik senaryonun Hürmüz’de uzun süreli kesinti yaşanması olduğunu ortaya koyuyor. Bu durum kısa vadede fiyat baskısı ve tedarik zorlukları gündeme gelebilir. Buna karşın alternatif tedarik kanalları ve mevcut rezervler, şimdilik piyasayı dengeleyen unsurlar olarak öne çıkıyor.

‘TALEP HEMEN DEĞİŞMEZ’

ARTAN yakıt fiyatları tüketiciyi elektrikli ve hibrit modellere yöneltmeye başlasa da, ABD’li otomotiv devi General Motors bu etkinin kısa vadede sınırlı kalacağını düşünüyor. Şirketin Finans Direktörü Paul Jacobson, tüketici davranışının anlık fiyat artışlarıyla değil, kalıcı maliyet baskısıyla değiştiğine dikkat çekti. Bank of America konferansında konuşan Jacobson, “İnsanların yakıt tasarruflu araçlara yönelmesi için petrol fiyatlarının genellikle 4 ila 6 ay boyunca yüksek seyretmesi gerekir” dedi. Bu değerlendirme, savaşın ilk haftalarında gözlenen talep artışının henüz kalıcı bir trende dönüşmediğine işaret ederken, asıl kırılmanın zamanla oluşabileceğini ortaya koyuyor.

ELEKTRİKLİ SATAN MARKALARA İLGİ

ÇİNLİ otomotiv devi BYD, artan petrol fiyatlarının etkisiyle talepte yeniden yükseliş gözlemliyor. Şirketin Filipinler’in başkenti Manila’daki bir bayisinin yalnızca iki haftada bir aylık satış kotasını doldurması, küresel basında sahadaki talep artışının en somut göstergelerinden biri olarak öne çıktı. Tayland Otomotiv Endüstrisi Birliği de küresel petrol fiyatlarının mevcut seviyelerde kalması veya daha da yükselmesi halinde elektrikli araçlara olan tüketici talebinde ciddi artış beklediklerini duyurdu.

Haberin Devamı

BURSALI TİCARİLER ABD YOLCUSU

2024 yılında K0 kodlu orta boy hafif ticari araçların üretimine Bursa’da başlayan Tofaş, bu modelleri 2027’nin ikinci yarısı itibarıyla Ram markası ProMaster City adıyla ABD’ye ihraç etmeye hazırlanıyor. Geçmişte Doblo’yu Ram, Egea’yı ise Dodge markasıyla Amerika kıtasına gönderen şirket, böylece ABD’ye ihracatın kapısını yeniden açacak. Yaklaşık 40 bin doların altında bir fiyatla satılması beklenen Ram ProMaster City, boyutları itibarıyla ABD pazarındaki tek orta boy hafif ticari araç olarak konumlanacak.

230 BİN ADET YOLLAYACAK

Tofaş CEO’su Cengiz Eroldu konuyla ilgili yazılı açıklamasında, “Tofaş olarak bu pazara yeniden ihracat yapıyor olmaktan hem ülkemiz hem de şirketimiz adına büyük memnuniyet duyuyoruz. 2032 yılına kadar yaklaşık 1 milyon adetlik üretim planladığımız K0 projesinin, 2027 yılından itibaren 230 bin adedini Kuzey Amerika’ya ihraç edeceğiz” dedi.

1.6 litrelik dört silindirli turbo beslemeli motorla ABD yollarına çıkacak orta boy ticari araç, bu güç ünitesiyle 166 HP güç ve 221 lb-ft tork üretiyor, gücünü ise 8 ileri otomatik şanzıman aracılığıyla ön aksa aktarıyor. 4.7 metreküp taşıma hacmi ve 2.82 metre uzunluğundaki yükler için sunduğu geniş yükleme zemini sayesinde araca iki standart ABD paleti arka arkaya yerleştirilebiliyor.

Tofaş, Bursa’daki fabrikasında ürettiği K0 kodlu araçları, Fiat Scudo’nun yanı sıra Citroen Jumpy, Peugeot Expert ve Opel Vivaro markaları için üretiyor.

SKODA CEO’SU AÇIKLADI: ‘SUPERB’İ ADETA TÜRKİYE PAZARI İÇİN ÜRETİYORUZ’

2025 yılı finansal sonuçları değerlendiren Skoda CEO’su Klaus Zellmer, Superb sedan üretiminin yarısının Türkiye’ye gönderildiğini belirterek, “Bu araç adeta Türkiye için geliştirildi ve üretiliyor. Bunu gerçekten takdir ediyoruz. Ayrıca, küresel ölçekte SUV tipi araçlara, daha geniş anlamda crossover’lara doğru çok net bir yönelim var” ifadelerini kullandı. Hatırlanacak olursa 2025 yılında Türkiye’de toplam 10 bin 846 adet Superb sedan satılırken; Ocak-Şubat 2026’da satış adedi bin 32 adede ulaştı.

YÜCE AUTO VURGUSU

Zellmer, Skoda’nın son 15 yılda önemli ölçüde değiştiğini ve bunun müşteri profiline de yansıdığını da söyleyerek, “Özellikle elektrikli araç tarafında müşteri profili ciddi biçimde değişti. Modern Solid tasarım dili Elroq, Enyaq, Epiq ve Peaq modelleriyle tamamen görünür hale geldi. Bu ayırt edici ve farklı tasarım dili markayı daha ileriye taşıdı. Bu dönüşüm yalnızca ürünlerle sınırlı değil, tüm değer zincirine yayıldı. Mesela Türkiye özelinde Yüce Auto ve bayi ağı, müşteri ilgisi ve memnuniyeti açısından çok güçlü bir performans gösteriyor. Evet, müşterilerimiz hâlâ fiyat-fayda dengesine bakıyor, ama artık çok daha farklı markalardan bize geliyorlar” diye konuştu.

Skoda’nın dünya genelindeki teslimatları 2025’te yüzde 12.7 artışla 1 milyon 43 bin 900 adede ulaştı. Böylece marka, altı yıl sonra yeniden yıllık 1 milyon satış barajını aşmayı başardı. Şirket, 2025 yılında gelirlerini yüzde 8.3 artırarak 30.1 milyar Euro’ya yükseltti.

ELEKTRİKLİYE ‘GİRİŞ’ HAMLESİ

AUDI, elektrikli dönüşüm stratejisinde yeni bir adım daha attı. Markanın Yıllık Medya Konferansı’nda duyurduğu A2 e-tron, ürün gamında giriş seviyesinde konumlanarak özellikle şehir içi kullanıma odaklanıyor. Kompakt sınıftaki model; verimlilik, dijital teknolojiler ve bağlantı çözümleriyle günlük kullanım ihtiyaçlarını karşılamayı hedefliyor. Artan kompakt elektrikli araç talebine yanıt olarak geliştirilen A2 e-tron, boyutları ve verimlilik odağıyla öne çıkıyor. Modelin ismi ise 2000’li yılların başında hafif yapı ve düşük tüketim yaklaşımıyla dikkat çeken Audi A2’ye gönderme yapıyor.

Yeni model aynı zamanda üretim tarafında da stratejik bir rol üstleniyor. Almanya’nın Ingolstadt kentinde üretilecek A2 e-tron, markanın Avrupa’daki elektrikli dönüşüm planlarının önemli parçalarından biri olacak. Audi, bu yatırımla hem üretim altyapısını güçlendirmeyi hem de istihdamı korumayı amaçlıyor. Marka, 2024-2025 döneminde 20’den fazla yeni modeli pazara sunarken, 2026’da da ürün atağını sürdürmeyi planlıyor. Üst segmentte konumlanacak Q9 ile birlikte A2 e-tron, Audi’nin ürün gamını hem yukarıdan hem aşağıdan tamamlayan iki kritik modelden biri olacak.


Etiketler

Bu haberi okuyanlar bunları da okudu
 
  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
14.074 Değişim: 2,81% Hacim : 195.067 Mio.TL Son veri saati : 18:10
Düşük 13.764 10.04.2026 Yüksek 14.074
Açılış: 13.775
44,6144 Değişim: 0,11%
Düşük 44,5674 10.04.2026 Yüksek 44,6923
Açılış: 44,5674
52,4523 Değişim: 0,44%
Düşük 52,1791 10.04.2026 Yüksek 52,4763
Açılış: 52,2223
6.812,73 Değişim: -0,26%
Düşük 6.797,60 10.04.2026 Yüksek 6.887,45
Açılış: 6.830,60
bigpara

Copyright © 2026 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Foreks Bilgi İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.