New York borsası karışık seyirle açıldı
Sonraki Haber ›
Doğalgaz fiyatlarında ‘sıcak hava’ yükselişi
Tarlada ‘zararlı’ mesaisi... Rekolteyi düşürdü, maliyeti artırdı
Kahverengi kokarca, filiz kurdu, kozalak akarı, süne böceği... Çiftçi bir yandan iklim değişikliğinin yarattığı hava olaylarıyla; diğer yandan tarım zararlılarının verim ve rekoltede yarattığı kayıplarla mücadele ediyor. Karadeniz’de fındık bahçelerini istila eden kahverengi kokarcayla mücadele, üreticiye ilave yüzde 5’lik maliyete mâl oldu. Şanlıurfa’da ise kuraklıktan olumsuz etkilenen fıstık ve badem rekoltesinin, haşereler kaynaklı ek yüzde 20 daha kayıp yaşadığı belirtiliyor.
Tarım sektörü son yıllarda yalnızca kuraklık, don, dolu ve aşırı yağış gibi iklim kaynaklı afetlerle değil, ürünlerde verim ve kalite kaybına yol açan hastalık ve zararlılarla da mücadele ediyor. Üreticiler bir yandan değişen iklim koşullarının etkilerini azaltmaya çalışırken, diğer yandan mantar hastalıkları ve istilacı haşerelere karşı ilaçlama, biyolojik ve mekanik mücadele yürütüyor. Hürriyet olarak biz de farklı bölgelerdeki ziraat odalarına hangi ürünlerde hangi zararlı ile mücadele edildiğini ve tarım zararlılarının rekolteye ve maliyetlere etkisini sorduk. Halihazırda tarım zararlılarından en çok etkilenen ürünler fındık, fıstık ve badem olurken; bölge bazlı rekolte kayıplarının yüzde 20’yi bulduğu belirtiliyor.
FINDIKTA EN ÖNEMLİ GÜNDEM MADDESİ
Peki çiftçi hangi bölgelerde hangi zararlılarla mücadele ediyor? Son dönemde en çok öne çıkan tarım zararlısı, yüzlerce tarımsal üründe verim ve kaliteyi etkileyen kahverengi kokarca. İstilacı kokarcanın en çok etkilediği ürünlerden biri de fındık. Bilindiği gibi Türkiye, dünya fındık üretiminin yaklaşık 70’ini gerçekleştiriyor ve bu üretim iklim koşulları gereği en çok Karadeniz Bölgesi’nde yapılıyor. Kahverengi kokarca ise Karadeniz’deki fındık üreticisinin âdeta kabusu olmuş durumda.
Ordu ili özelinde kahverengi kokarcaya yönelik mücadelelerini Hürriyet’e anlatan Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Altınordu Ziraat Odası Başkanı Atakan Akça, söz konusu zararlının ‘en önemli gündem maddeleri’ olduğunu söylüyor. Fındıkta verim ve kaliteyi etkileyen dört temel unsur olduğu bilgisini veren Akça, bunların ilkinin kahverengi kokarca olduğunu, diğerlerinin ise ‘filiz kurdu’, ‘külleme hastalığı’ ve ‘kozalak akarı’ olduğunu; bu zararlı ve hastalıklarla kimyasal, mekanik ve biyolojik yöntemlerle mücadele edildiğini ifade etti.
300’Ü AŞKIN ÜRÜNDE ‘KOKARCA’ TEHLİKESİ
Kahverengi kokarcanın yalnızca fındığa değil 300’den fazla ürüne zarar veren istilacı bir tür olduğunu belirten Akça, böceğin hızla çoğalabildiği için sezon boyunca kesintisiz mücadele gerektirdiğini söyledi. Akça’nın verdiği bilgiye göre, 2023-2024 sezonunda Ordu’da bazı bölgelerde kahverengi kokarcanın neden olduğu zarar yüzde 30’a kadar çıkarken, yürütülen yoğun mücadele sayesinde 2025’te bu oran yüzde 8 seviyelerine geriledi. Bu yıl ise sistematik mücadelenin devam etmesiyle Ordu genelinde zararın yüzde 2-4 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Akça, bu süreçte Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ilaç temini, saha çalışmalarıyla önemli katkı sunduğunu ifade etti.
MALİYETLERE YÜZDE 5’LİK EK YÜK GETİRDİ
Kahverengi kokarca mücadelesinin üretim maliyetlerini de artırdığını dile getiren Akça, kışlak temizliği ve ‘cezbet-yok et’ uygulamalarının maliyetinin bakanlık tarafından karşılandığını, ancak sahadaki ilaç kullanımının son 2-3 yılda yaklaşık yüzde 50 arttığını söyledi. Kahverengi kokarcayla mücadelenin fındık üretim maliyetine ton başına ‘yaklaşık yüzde 5 ek yük’ getirdiğini belirten Akça, üreticilerin birkaç kez ilaçlama yapmak zorunda kaldıklarına işaret etti. Konya’da ise iklim koşullarının ardından mantar ve pas hastalıkları öne çıkıyor.
TZOB Karatay Ziraat Odası Başkanı Rıfat Kavuneker ise hastalık ortaya çıkmadan ilaçlama yaparak tedbir aldıklarını anlattı. Kavuneker, yalnızca ilaç maliyetinin bile her yıl çiftçiye yüzde 10-15 oranında ek yük getirdiğini ifade etti.
REKOLTEDE İLAVE YÜZDE 10-20 KAYIP
Şanlıurfa’da ise geçen yıl yaşanan şiddetli kuraklık hem verimi düşürdü hem de zararlı popülasyonunu artırdı.
TZOB Hilvan Ziraat Odası Başkanı Hikmet İpar, özellikle fıstık ve badem bahçelerinde böceklenmenin arttığını, kuruyan alanlarda besin bulamayan zararlıların ağaçlara yöneldiğini söyledi. Kuraklığın zaten rekolteyi düşürdüğünü belirten İpar, haşerelerin de buna ek olarak yüzde 10-20 arasında ilave rekolte kaybına neden olduğunu ancak fiyatlara etkisi olmadığını ifade etti. Bu yıl ise aşırı yağışların farklı sorunları beraberinde getirdiğini anlatan İpar, yağışlar nedeniyle böcek popülasyonunun azaldığını ancak bu kez buğdayda pas hastalığının görüldüğünü ve üreticilerin hem pas hastalığı hem de süne zararlısına karşı sezon içinde 2-3 kez ilaçlama yapmak zorunda kaldığını söyledi. Süne zararının makarnalık buğdayın kalitesini düşürerek ekmeklik buğday niteliğine dönüşmesine neden olduğunu belirten İpar, bunun kilogram başına 1-2 liralık fiyat farkı oluşturduğunu kaydetti. İpar ayrıca, bu yıl yağışlar nedeniyle fıstıkta erkek ağaçların yeterli tozlanma yapamadığını, bunun da salkımlarda yaklaşık yüzde 30 oranında tane kaybına yol açtığını da sözlerine ekledi.
Etiketler
- BIST
- DOLAR
- EURO
- ALTIN
