Cumhuriyet tarihinin ihracat rekoru kırıldı
Ticaret Bakanı Ömer Bolat mal ve hizmet ihracatı toplamının 390 milyar dolara ulaştığını belirterek "Cumhuriyet tarihimizin rekorunu kırdık" dedi.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Cumhuriyetin 102. yılında, üreten, ihraç eden, büyüyen Türkiye vizyonuyla daha güçlü, daha müreffeh bir geleceğe yürümeye devam ettiklerini bildirdi.
Bakan Bolat, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı nedeniyle yaptığı yazılı açıklamada, Cumhuriyetin banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü, şanlı askerleri, aziz şehitleri ve kahraman gazileri rahmet, minnet ve saygıyla andığını ifade ederek, Türk milletinin 102. Cumhuriyet Bayramı'nı gönülden tebrik ettiğini belirtti.
Cumhuriyetin 102. yılına ulaşırken, Türkiye ekonomisi ve dış ticaretinin son 20 yılda köklü bir dönüşüm yaşadığına dikkati çeken Bolat, bu başarının üreticilerin azmi, ihracatçıların gayreti, girişimcilerin cesareti ve Türk milletinin birliğinin eseri olduğuna işaret etti.
Bolat, Türk mal ve hizmetlerinin kalitesinin rekabetçilik ve beğeni gücünü temsil ettiğini belirterek, "Cumhuriyetimizin 102. yılında, üreten, ihraç eden, büyüyen Türkiye vizyonuyla daha güçlü, daha müreffeh bir geleceğe yürümeye devam ediyoruz. Bu kutlu günde, ülkemizin üretim ve ihracat gücünde yakaladığımız tarihi başarıların sevincini tüm milletimizle paylaşıyorum." ifadelerini kullandı.
TOPLAM İHRACATTA CUMHURİYET TARİHİNİN REKORU KIRILDI
Türkiye ekonomisinin 1923'te tarım ürünleri ağırlıklı ihracat yapısına sahipken bugün otomotivden beyaz eşyaya, savunma sanayisinden yazılıma uzanan geniş ve katma değerli bir yelpazeye ulaştığını vurgulayan Bolat, 1923'te yalnızca 50 milyon dolar olan mal ihracatının, 1980'de 2,9 milyar dolara, 2002'de ise 36,1 milyar dolara yükseldiğini aktardı.
Bolat, bugün itibarıyla mal ihracatının 270 milyar dolara ulaşarak Cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyesine çıktığını bildirerek, şu ifadeleri kullandı:
"Hizmet ihracatımızla birlikte toplam ihracatımız 390 milyar dolara ulaşarak rekor kırmıştır. Yıl başında belirlediğimiz hedefin de üzerine çıkarak tarihimizin en yüksek seviyesine ulaşmanın gururunu ve mutluluğunu yaşamamıza vesile olmuştur. Dünya mal ihracatından aldığımız pay, 1980-2000 yılları arasında ortalama yüzde 0,38 seviyesinde seyretmiştir. 2002'de yüzde 0,55'e, 2024'te ise yüzde 1,07'ye yükselerek, Cumhuriyet tarihimizin en yüksek oranına ulaşılmıştır."
Elde edilen büyük başarının, Cumhuriyetin ikinci yüzyılına güçlü bir ihracat vizyonu ve kararlılıkla adım atan Türkiye'nin, üretim gücü, ihracat kapasitesi ve rekabetçi ekonomisiyle dünya sahnesindeki yerini daha da sağlamlaştırdığının en somut göstergesi olduğunu belirten Bolat, Cumhuriyetin ilk yıllarında yalnızca 24 ülkeye ve 30 fasılda yapılan ihracatın bugün 224 ülke ve gümrük bölgesine, tüm fasıllara ve 12 bin 806 farklı ürüne yayıldığına dikkati çekti.
Bolat, Türkiye'nin artık, dünyanın dört bir yanına üretimini ulaştıran, rekabet gücü yüksek, dinamik bir ihracat ekonomisine sahip olduğuna işaret ederek, şu değerlendirmelerde bulundu:
"2024 yılı itibarıyla, 53 ülkeye 1 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirilmiş, 60 ülkede Cumhuriyet tarihimizin en yüksek ihracat rakamlarına ulaşılmıştır. Yine aynı yıl, 31 ilimizin yıllık ihracatı 1 milyar doları aşarken, ihracatçı firma sayısı 180 bin 396'ya yükselmiştir. Bununla birlikte, 1 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirilen fasıl sayısı da 53'e ulaşarak yeni bir dönüm noktası olmuştur."
"TÜRKİYE, OECD ÜLKELERİ ARASINDA EN HIZLI BÜYÜYEN 2'NCİ ÜLKE"
Dış ticaretteki bu olumlu gelişmelerin, Türkiye'nin büyümesine de yansıdığına işaret eden Bolat, 1980-2002 döneminde dünya ekonomisi yüzde 3,1 büyürken Türkiye ekonomisinin 0,8 puan fazla ile yüzde 3,9 büyüdüğünün altını çizdi.
Bolat, 2003-2024 döneminde ise dünya ekonomisinin büyüme hızı yüzde 3,6 olurken, Türkiye ekonomisinin 1980-2002 dönemine göre 1,5 puan, dünya ortalamasına göre ise 1,9 puan daha hızlı büyüdüğünü belirtti.
Söz konusu güçlü büyüme performansı ile Türkiye'nin, milli gelirinin 2002'de dünyanın 21'inci büyük ülkesi iken, 2024'te 17'nci ülkesi olduğunu kaydeden Bolat, satın alma gücü paritesine göre hesaplanmış gelirde ise 2002'de dünyanın 16'ncı ülkesi konumundan, 2024'te 12'nci ülkesi haline geldiğini ifade etti.
Bolat, 2002-2024 döneminde gayri safi yurt içi hasılanın reel olarak yüzde 216 arttığına, dolar bazında ise yaklaşık 5 kat büyüdüğüne dikkati çekerek, şunları kaydetti:
"2002'de 238,7 milyar dolar olan milli gelir, 2024'te 1 trilyon 358 milyar dolara, kişi başına gelir ise 3 bin 616 dolardan 15 bin 325 dolara yükselmiştir. Türkiye, 2020-2024 döneminde yıllık ortalama yüzde 5,4'lük büyüme oranıyla OECD ülkeleri arasında en hızlı büyüyen 2'nci ülke olmuştur. Satın alma gücü paritesine göre, Türkiye'de kişi başına düşen gelir 2002'de OECD ortalamasının yalnızca yüzde 35'i düzeyindeyken, 2024 yılı itibarıyla bu oran yüzde 70'in üzerine çıkmıştır."
Bu "tarihi" yükselişin, güçlü ekonomik dönüşüm ve üretim temelli kalkınma vizyonunun en somut göstergesi olduğunu bildiren Bolat, güçlü büyümenin temelinde, Türkiye'nin üretim gücü, girişimci ruhu ve ihracatçı vizyonunun yattığını belirtti.
"CUMHURİYETİN İKİNCİ YÜZYILI, 'TİCARETİN YÜZYILI' DA OLACAKTIR"
Bolat, otomotiv sektöründe 2 milyona yakın üretim kapasitesi, yıllık 1,5 milyon araç üretimi ve 37 milyar doları aşan ihracat ile Türkiye'nin Avrupa'nın 4'üncü, dünyanın 12'nci en büyük üretim üssü konumunda olduğuna işaret etti.
Togg'un yeni modelleriyle Avrupa pazarında yerini almasının, Türk mühendisliği ve teknolojik yenilik kapasitesinin açık bir göstergesi olduğuna dikkati çeken Bolat, şu ifadeleri kullandı:
"Savunma sanayimiz, son yıllarda büyük bir atılım gerçekleştirmiştir. 2002'de 248 milyon dolar olan savunma ve havacılık ihracatımız, 2024 yılı itibarıyla 15 milyar doları aşan ciroya, 90 bini aşkın istihdama ve 180 farklı ülke ile bölgeye yapılan 7,1 milyar dolarlık ihracat hacmine ulaşarak küresel bir güç haline gelmiştir. Türkiye bugün, savunma sanayisinde sadece üretici değil, aynı zamanda yüksek teknoloji ihracatçısı kimliğiyle öne çıkmaktadır."
Bolat, beyaz eşya sektöründe Türkiye'nin, 1950'lerdeki ilk üretim girişimlerinden bugüne, dünyanın önde gelen üretim merkezlerinden biri haline geldiğini vurgulayarak, 2024 itibarıyla 5,6 milyar dolarlık ihracat hacmiyle Türkiye'nin, Avrupa'da 3'üncü, dünyada 5'inci sırada yer aldığını kaydetti. Bolat, üretilenlerin yaklaşık yarısının Avrupa Birliği (AB) ülkelerine ihraç edildiğini, dayanıklılığı, enerji verimliliği ve tasarımıyla Türk markalarının dünya genelinde tercih edildiğini bildirdi.
Tarım sektörünün de Cumhuriyetin ilk yıllarından bu yana ekonominin temel direği olmayı sürdürdüğüne işaret eden Bolat, tütün, pamuk, kuru üzüm, incir ve fındık gibi ürünlerle başlayan ihracat yolculuğunun bugün 32,6 milyar dolarlık bir hacme ulaştığını belirterek, "Türkiye, 10,8 milyar dolar dış ticaret fazlası veren sayılı ülkelerden biri haline gelmiştir. Fındık, un, rafine ayçiçeği yağı, kuru meyveler ve Antep fıstığı gibi ürünlerde dünya liderliğimiz devam etmektedir." değerlendirmesinde bulundu.
Tekstil ve hazır giyim sektöründe Cumhuriyetin ilk yıllarında yalnızca birkaç fabrika bulunurken, Türkiye'nin bugün 32 milyar dolarlık ihracatıyla dünyanın en büyük 7'nci, Avrupa'nın 3'üncü ihracatçısı konumuna gelindiğinin altını çizen Bolat, şu ifadeleri kullandı:
"2024 itibarıyla, Türkiye, tekstilde 9,4 milyar dolar, hazır giyimde 19 milyar dolar ihracat ile dünyanın ilk 6, Avrupa'nın ilk üç ülkesi arasında yer almaktadır. Cumhuriyetimizin 102. yılında ulaşılan bu başarılar, Türkiye'nin üretim gücünün, ihracatçısının azminin, sanayicisinin emeğinin ve mühendisinin vizyonunun eseridir. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın 'Türkiye Yüzyılı' vizyonu doğrultusunda, üretimden ihracata, teknolojiden markalaşmaya uzanan bu güçlü yapıyı daha da geliştirmeye, dünya ekonomisindeki etkin ve belirleyici konumumuzu pekiştirmeye kararlılıkla devam edeceğiz. Yüce Allah'ın izniyle, Cumhuriyet'in ikinci yüzyılı, 'Ticaretin Yüzyılı' da olacaktır."
Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat’ın 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı Tebriği ve Cumhuriyet’in 102. Yılında Türkiye’nin Ticari Başarılarına Dair Değerlendirmesi
— T.C. Ticaret Bakanlığı (@ticaret) October 28, 2025
(28.10.2025) pic.twitter.com/R5Zp1nwIB2
