7 Temmuz öncesi markalar indirimde gaza bastı… Otomobil güvenliğinde yeni eşik
Araçlardaki güvenlik sistemlerini opsiyon olmaktan çıkaran GSR 2’de yeni aşama 7 Temmuz itibarıyla başlıyor. 2024 yılındaki büyük değişimlere ek olarak sürücü dikkat dağınıklığı uyarısı, yaya-bisikletli algılayan acil fren ve genişletilmiş yaya koruma alanı da standart hale geliyor. Markalar ise ellerindeki sınırlı sayıdaki eski standartlara uygun araçlar için dikkat çekici kampanyalar yapıyor.
AVRUPA Birliği’nin araçlardaki güvenlik donanımlarını lüks ve opsiyon olmaktan çıkarıp standart haline getiren Genel Güvenlik Yönetmeliği’ndeki (GSR) yeni aşama 7 Temmuz 2026 itibarıyla başlıyor. Türkiye’nin de eş zamanlı olarak takip ettiği yeni dönemde, 2024 yılındaki kapsamlı zorunlulukların aksine daha sınırlı ancak önemli standartlar bulunuyor. Markalar piyasaya çıkardığı yeni otomobil ve hafif ticari araçlarını uzun süredir bu değişikliklere göre hazırlıyordu. Ancak, üretimi sona ermiş veya ermek üzere olan sınırlı sayıda modeli 7 Temmuz’dan önce ellerinden çıkarmaları gerekiyor. Elde kalan araçlar için ise belirli bir oranda ve belirli bir tarihe kadar erteleme haklarını kullanabilecekler. Bu kapsamda, özellikle yüksek satış adetlerine sahip markalar, yeni standartları karşılamayan modellerinde önemli kampanyalar yapıyorlar.
2026’DA GELEN STANDARTLAR
2019 yılında kabul edilen ve 2022’den itibaren uygulanmaya başlanan yeni standartlar “GSR 2” olarak anılıyor çünkü 2009 yılındaki birinci Genel Güvenlik Yönetmeliği’nin ardından gelen en kapsamlı yeni düzenlemeyi temsil ediyor. 7 Temmuz 2026 itibariyle ise GSR2’nin C aşaması devreye giriyor. Bu aşama 2024 kadar geniş bir ilk paket değil. Ancak otomobil ve hafif ticari araçlar açısından önemli bir güvenlik güncellemeleri getiriyor. Yeni standartlar şöyle sıralanıyor:
Gelişmiş sürücü dikkat dağınıklığı uyarısı (ADDW): Yeni araç tiplerinde 2024’te başlayan uygulama, 7 Temmuz 2026’dan itibaren tüm yeni otomobil ve hafif ticari araçlara yayılıyor.
Yaya ve bisikletli algılayan acil fren sistemi (AEB): 2024’te öndeki araçla çarpışma riskine karşı devreye giren acil fren sistemi, 2026 aşamasında yaya ve bisikletlileri de algılayacak şekilde genişliyor.
Genişletilmiş yaya koruma alanı: Otomobil ve hafif ticari araçların ön bölümü, yaya ve bisikletlilerle çarpışmada yaralanma riskini azaltacak şekilde tasarlanacak.
Bazı araçlarda acil şerit takip geçişi: Acil şerit takip sistemi 2024’te zorunlu hale geldi. Hidrolik destekli direksiyona sahip bazı otomobil ve hafif ticari araçlarda ise uygulama 2026’da devreye giriyor.
Akıllı hız destek sistemi (ISA), olay veri kaydedicisi (EDR), geri manevra algılama, yorgunluk/dikkat uyarısı, acil fren sinyali ve alkol kilidi hazırlığı gibi sistemler ise 2026’nın yeni zorunlulukları değil, 2024’te devreye giren büyük GSR paketinin parçalarıydı. Lastik basınç izleme sistemi de binek otomobillerde zaten daha önce uygulanıyordu; GSR ile kapsam özellikle ticari araç ve römork tarafında genişledi.
BİR SONRAKİ ADIM 2029’DA
GSR 2’nin D aşaması ise 7 Ocak 2029 itibariyle devreye giriyor. Ancak buradaki ana değişim otomobil ve hafif ticariden çok ağır vasıta tarafında olacak. Otobüs, kamyon ve ağır ticari araçlarda sürücünün doğrudan görüşünü artıran yeni kurallar devreye girecek. Amaç, büyük araçların önünde ve yanındaki kör noktaları azaltmak. Ayrıca olay veri kaydedicisi, ağır vasıta tarafında da daha geniş şekilde zorunlu hale gelecek. Böylece kaza anına ilişkin teknik veriler yalnızca otomobil ve hafif ticari araçlarda değil, otobüs ve kamyonlarda da standart güvenlik çerçevesinin parçası olacak.
BAYİLERDE FIRSAT ARAÇLARI OLABİLİR
GSR 2’nin C aşamasına uygun olmayan araç sayısı, sektör uzun süredir bu geçişe hazırlandığı için oldukça sınırlı. Ancak Stellantis ve Volkswagen gibi büyük otomotiv grupları ile Chery gibi Çinli üreticilerin yeni standartları karşılamayan bazı modelleri hâlâ stoklarda bulunuyor. Üreticiler, 7 Temmuz’dan sonra ellerinde kalan araçlar için yıllık satış hacimlerine bağlı olarak “seri sonu istisnası” kullanıp belirli bir süre daha satış yapabilecek. Buna rağmen özellikle yüksek hacimli markalar, geçen yıl kullanılan istisnaların da etkisiyle bu araçları mümkün olduğunca hızlı elden çıkarmaya çalışıyor. Bu kapsamda bazı modellerde liste fiyatına göre 100-200 bin TL’yi bulan, hatta bunun üzerine çıkan indirimler görülüyor. Fırsat arayan tüketiciler bayileri gezerek avantajlı fiyatlara ulaşabilir; ancak bu araçların GSR 2’nin yeni güvenlik şartlarını tam olarak karşılamadığını bilmesi gerekiyor.
İŞTE GSR 2 İLE ZORUNLU OLAN ÖZELLİKLER
2024
Akıllı hız destek sistemi (ISA)
Olay veri kaydedicisi (EDR)
Geri manevra algılama
Sürücü yorgunluk ve dikkat uyarısı
Acil fren sinyali
Alkol kilidi hazırlığı
Acil şerit takip sistemi
Otomatik acil fren sistemi (AEB)
Siber güvenlik önlemleri
2026
Gelişmiş sürücü dikkat dağınıklığı uyarısı (ADDW)
Yaya ve bisikletli algılayan acil fren sistemi
Genişletilmiş yaya koruma alanı
Hidrolik destekli direksiyona sahip bazı araçlarda acil şerit takip geçişi
2029
Otobüs ve kamyonlarda doğrudan görüş alanı
Ağır vasıtalarda olay veri kaydedicisi
Etiketler
- BIST
- DOLAR
- EURO
- ALTIN
