Trump'tan yeşil ışık! F-35’ler Türkiye’ye geri mi dönüyor? Bir savaş uçağından daha fazlası...
Sonraki Haber ›
Dünya Bankası Türkiye Ülke Direktörü değişti
Radarlar onu göremeyecek, düşman kaçamayacak! Kritik engeli aşan KAAN gökyüzüne hazır... İşte KAAN'ın genel özellikleri
Türkiye'nin milli muharip uçağı KAAN için kritik öneme sahip F110 motorlarının satış sürecinde ABD Kongresi'ndeki engel aşıldı. TUSAŞ tarafından üretilen Türkiye'nin 5. nesil savaş uçağı KAAN'ın üretilen ilk uçaklarında ABD üretimi F110 kullanılmasının önü açıldı. Peki TUSAŞ'ın ürettiği 5. nesil savaş uçağı KAAN'ın ve F110 motorlarının genel özellikleri neler?
Türkiye’nin milli muharip uçağı KAAN için kritik öneme sahip F110 motorlarının tedarik sürecinde önemli bir eşik aşıldı. ABD yönetiminin resmi bildirimiyle Kongre'de başlayan 15 günlük inceleme ve itiraz süresi, satışı engelleyecek herhangi bir karar alınmadan tamamlandı. Bu gelişmeyle birlikte, F110 motorlarının Türkiye’ye satışı Kongre engeline takılmadan bir sonraki aşamaya geçmiş oldu.
GM F110 MOTORLARI
ABD'li General Electric F110 motoru, askeri havacılık tarihinin en başarılı itki sistemlerinden biri olarak kabul ediliyor. Motor, F16, F15 ve Mitshubishi F2 gibi uçaklarda kullanılıyor. KAAN'ın yerli ve milli motor geliştirilene kadar ilk seri üretimlerinin bu motorla üretilmesi planlanıyor. KAAN'ın ilk modelleri tasarım mimarisi gereği iki adet F110 motorundan güç alacak. Tek bir F110 motoru, art yakıcı (afterburner) devriyedeyken yaklaşık 29.000 libre itki gücü üretebiliyor. Çift motor konfigürasyonuyla KAAN, toplamda 58.000 librelik bir itki gücüne ulaşıyor.
Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen KAAN, Türkiye’yi dünyada 5. nesil savaş uçağı üretebilen sayılı ülkeler arasına sokma hedefiyle test ve geliştirme süreçlerine hız kesmeden devam ediyor. 2028 yılı sonrasında envantere girmesi hedeflenen çift motorlu ve tek kişilik dev jette çalışmalar tüm hızıyla sürüyor.
HANGARDAN GÖKYÜZÜNE: KAAN'IN TARİHİ KİLOMETRE TAŞLARI
Resmî olarak 2016 yılında başlatılan proje, kısa sürede büyük bir ivme kazandı. İlk prototipi 2023 yılında hangardan çıkan KAAN, aynı yılın 18 Mart tarihinde kamuoyuna resmen tanıtıldı. Türk savunma tarihine geçen asıl dönüm noktaları ise 2024 yılında yaşandı. 21 Şubat 2024'te ilk kez gökyüzüyle buluşan KAAN, 13 dakika boyunca havada kalarak 8.000 feet irtifaya ve 230 knot (yaklaşık 426 km/s) hıza ulaştı. 6 Mayıs 2024'te gerçekleştirilen ikinci test uçuşunda ise sınırları zorlayan uçak, 14 dakika havada kaldı ve 10 bin feet irtifaya ulaşarak 230 knot hızla performansını başarıyla tazeledi.
Yaklaşık 21 metre uzunluğa, 13,4 metre kanat açıklığına ve 6 metre yüksekliğe sahip olan KAAN, 71,6 m²'lik geniş kanat alanıyla dikkat çekiyor. Maksimum kalkış ağırlığı yaklaşık 27 ton olan milli uçak, operasyonel sahadaki gücünü şu performans hedefleriyle sergileyecek:
Maksimum Hız: Sesten yaklaşık 1,8 kat daha hızlı olan Mach 1.8
Servis İrtifası: 55 bin feet civarı
Menzil yarı çapı: Yaklaşık 1.100 km
RADARA YAKALANMAYAN BEŞİNCİ NESİL TEKNOLOJİLER
KAAN'ı modern savaş sahasında öne çıkaran en büyük özelliği, radar izini minimuma indiren aerodinamik tasarımı ve düşük radar görünürlüğü (stealth) teknolojisi. Gövde hatlarının keskin geometrik yapısı, radardan gelen sinyalleri farklı yönlere yansıtacak şekilde optimize edildi. Ayrıca uçakta kullanılan yerli kompozit malzemeler ve özel radarı absorbe eden (emici) boya teknolojisi sayesinde KAAN, düşman radarlarına yakalanmadan operasyon bölgelerine sızma kabiliyetine sahip. Silahların gövde içindeki istasyonlarda taşınması da bu görünmezlik özelliğini maksimum seviyeye çıkarıyor. Gövde içinde silah taşıma kabiliyeti sayesinde radarlara karşı gizliliğini koruyan uçak, av, taarruz ve savunma gibi çok rollü görevleri eş zamanlı yürütebiliyor.
Uçağın burnunda yer alan, ASELSAN tarafından geliştirilen yerli Murad AESA (Aktif Elektronik Taramalı Dizi) Radarı, KAAN’ın adeta gözü kulağı konumunda. Geleneksel radarlara göre çok daha uzak menzildeki hedefleri, düşman tarafından fark edilmeden tespit ve takip edebilen bu radar; aynı anda birden fazla hedefi kilit altına alabiliyor, elektronik harp gerçekleştirebiliyor ve yüksek çözünürlüklü haritalama yapabiliyor. Gövdeye entegre kızılötesi arama ve takip sistemi (IRST) ile elektro-optik hedefleme sistemi, uçağın radar açmadan da pasif modda hedef imha etmesine olanak tanıyor.
GENİŞ MÜHİMMAT YELPAZESİ VE AĞ MERKEZLİ HARP
KAAN, Türkiye'nin yerli olarak geliştirdiği tüm modern mühimmatları kullanma yeteneğine sahip olacak. Gökdoğan ve Bozdoğan hava-hava füzeleri, Som seyir füzeleri, Teber, Hgk ve Lgk gibi akıllı güdüm kitleri KAAN'ın cephaneliğinde yer alıyor. Ağ merkezli harp kabiliyeti sayesinde KAAN; insansız hava araçları (ANKA-3, KIZILELMA), havadan ihbar kontrol (HİK) uçakları ve deniz unsurlarıyla tam bir senkronizasyon içinde çalışarak ortak bir operasyonu havadan yönetebilecek.
Mevcut prototiplerinde iki adet General Electric F110 tipi art yakıcılı turbofan motor kullanan KAAN'ın gelecekteki hedefi ise tam bağımsızlık. Yerli motor çalışmaları kapsamında TEI tarafından geliştirilen ve 35.000 libre sınıfı itki hedefleyen TEI TF35000 motorunun ilerleyen süreçte KAAN'a entegre edilmesi planlanıyor.
KAAN'ın hizmete girmesiyle birlikte Türkiye; ABD'nin F-35 Lightning II ile F-22 Raptor, Çin'in J-20 ve Rusya'nın Su-57 modelleriyle yer aldığı "5. Nesil Savaş Uçağı" kulübünün en güçlü ve yeni üyelerinden biri olacak. Hem hava-hava hem de hava-yer operasyonlarında hassas saldırı kabiliyetine sahip olan KAAN, Türkiye'nin hava savunmasındaki yeni kalkanı olacak.
