Çip rallisine savaş gölgesi… Borsalarda iki ayrı görünüm
Bir taraftan Ortadoğu’daki savaş, diğer taraftan teknoloji şirketleri öncülüğünde yaşanan yapay zekâ rallisi dünya borsalarını ikiye böldü. Yapay zekâ yatırımları yapan ve bilançoları da iyi gelen teknoloji şirketlerini barındıran ABD borsaları rekor kırdı; bu ralli havası Asya borsalarına da taşındı. Avrupa borsaları ile İstanbul borsasında ise İran savaşının artırdığı jeopolitik gerilim ve 98 dolara yaklaşan petrol fiyatları satış baskısına neden oldu.
PİYASA değeri 5.7 trilyon doları bulan Nvidia, 4.6 trilyon dolarlık Alphabet, 3.1 trilyon dolarlık Microsoft... Kanada’nın 2.51 trilyon dolar, Fransa’nın 3.6 trilyon dolar ve Almanya’nın 5.45 trilyon dolar büyüklüğündeki GSYH’sini geride bırakan büyüklükteki teknoloji şirketleri, yapay zekâ yatırımlarıyla küresel borsalarda ralli yaratmaya devam ediyor. Öyle ki, ABD borsalarında önemli ağırlıklara sahip olan teknoloji şirketlerine yönelik artan yatırımcı ilgisi, Ortadoğu’daki savaşın negatif etkilerini bile sınırladı. Ancak diğer taraftan yapay zekâ alanındaki gelişmelerin öncüsü olan şirketleri barındıramayan borsalar, bu ralliden nasibini alamadı. Bu da küresel piyasalarda adeta ‘yaprak döker bir yanımız, bir yanımız bahar bahçe’ dizelerini anımsatan iki ayrı görünüme neden oldu. Bir taraftan New York borsalarında yaşanan ralli havası Asya borsalarına taşınırken; Avrupa borsaları ve Borsa İstanbul ise İran savaşının olumsuz etkileri ve artan petrol fiyatlarının enflasyonist endişeleri nedeniyle satıcılı bir seyir izledi.
ABD ve Asya borsalarında etkili olan yapay zekâ rüzgârını destekleyen son gelişmelerden biri, ABD’li çip üreticisi Nvidia’nın Microsoft ile işbirliği sonucu yapay zekâyı doğrudan dizüstü ve masaüstü bilgisayarlara taşıyan yeni ‘RTX Spark’ çipini tanıtması oldu.
ABD VE ASYA’DA ÇİP RALLİSİ
Bazı uzmanların aktardığına göre bu çip ile üretilecek bilgisayarlarda artık internete bağlanmadan da yapay zekâ kullanılabilecek. Dolayısıyla yapay zekâyı sadece bulut sistemleri üzerinden değil, doğrudan kullanıcıların bilgisayarlarında çalışmasını sağlayacak bu çipin, önemli bir dönüşüm yaratması bekleniyor. ABD’nin büyük teknoloji şirketlerinden Alphabet de yapay zekâ altyapısına yönelik yatırımlarını finanse etmek amacıyla toplam 80 milyar dolarlık sermaye artırımı planı açıkladı. Teknoloji şirketi Hewlett Packard Enterprise’ın (HPE) hisseleri ise beklentileri aşan finansal sonuçlarının etkisiyle yüzde 19.5 yükseldi. Bu ve benzeri gelişmelerle bu hafta başında Dow Jones endeksi 51 bin 161,10 puanla, S&P 500 endeksi 7 bin 617,66 puanla ve Nasdaq endeksi 27 bin 190,21 puanla rekor seviyeyi gördü. Önceki gün de Dow Jones endeksi 51 bin 369,61 puan, S&P 500 endeksi 7 bin 620,90 puanla rekor serisine devam etti. New York borsasındaki rallinin Asya piyasalarına taşınmasıyla Asya borsalarında da alış ağırlıklı bir seyir izlendi.
AI ÜRETEMEYENE SAVAŞ BASKISI
Öte yandan, ABD’den gelen yeni gümrük vergisi hamlesi ve çelişkili mesajlarla devam eden İran savaşı, Avrupa borsalarında negatif bir seyre neden oldu. Dün gün içinde Almanya’da DAX 40 endeksi yaklaşık yüzde 1, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0.2, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0.39, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0.4 değer kaybetti. Dün güne yüzde 0.06 azalışla 14 bin 191,15 puandan başlayan Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi ise gün içinde 14 bin 100,51 puana kadar geriledi.
Piyasalardaki iki ayrı görünüme ilişkin Hürriyet’e konuşan Gedik Yatırım Araştırma Müdür Yardımcısı Onur Can Bal, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Özellikle geçtiğimiz ay ABD’deki finansal sonuçlar vs teknoloji şirketlerine yönelik bilançların olumlu olması bu hisselere yatırımcı ilgisini artırdı. Bu ilgi, ABD endekslerini yukarı taşıyan önemli bir etken. Bu bir taraftan ciddi bir balon oluştuğu görüşünü de yeniden gündeme getirse de şirketlerin karlılıklarının, gelirlerinin korunuyor olması artan yatırımcı ilgisinin devamını sağlıyor. Ve hâlâ daha yukarı yönlü potansiyel görmeye devam eden analistler var. Fakat zaman gösterecek. Avrupa borsalarında ise ABD’deki yapay zekâ trendini karşılayacak çok fazla şirket yok. Türkiye’de de tabii ki... Dolayısıyla BIST 100’de teknoloji endeksinde önceki gün yaşanan yükselişleri dünyadaki ralli ile kıyaslamamak gerekiyor. Aksine, spekülatif fiyatlamalara konu olan şirketlere karşı dikkatli davranmak gerekiyor.”
‘SAVAŞ BİTERSE YUKARI GİDER’
Borsa İstanbul’un mevcut seyrinde etkili olan yurtiçi ve yurtdışı gelişmelere değinen Bal, CHP’ye yönelik mutlak butlan sonrası BIST 100’de yaşanan dalgalanmaların, bayramdan sonra daha dalgalı bir fiyatlamaya evrildiğini anımsatarak şöyle devam etti:
“Bunun yanı sıra artan öncelikli takip edilen konu, İran savaşı. Artan jeopolitik riskler, ABD ve İran’ın karşılıklı saldırılara başvurması, petrolün yeniden 98 dolara yaklaşması sonrası BIST 100’de geri çekilme görüyoruz. Ancak tamamen negatif değiliz. Savaş biterse Borsa İstanbul’da yukarı yönlü hareket yaşanabilir. Portföylerde yüzde 30 civarı borsa, yüzde 50 sabit getirili TL ürünler, yüzde 5-10 yurtdışı piyasalar, yüzde 5-10 altın şeklinde dağılıma ağırlık verilebilir.”
Etiketler
- BIST
- DOLAR
- EURO
- ALTIN
